Thema van de iconografie

 

Beste Renier, staande voor glas 15 is het u misschien mogelijk om boven de zon, een figuurtje in het wit te zien ? Dat is Johannes, die zegt in de banderol : “Ecce agnus dei : zie het Lam Gods.

In het volgende glas zegt hiij : ik moet minder worden en Hij moet wassen”. Dit is het thema van de iconografie der Goudse Glazen, verstaat ge ? Verderop in de glazen 30 en 7 staat : “zie meer dan Jona of Salomo is hier. Alles moet cirkelen om de ware Jona, die is opgestaan uit het graf.

Let nu op ! In de horizontale gele baan, komende uit de mond van een God de Vader figuur is de tekst, die God de Vader sprak tijdens de doop : Dit is mijn geliefde Zoon, in wie Ik een welbehagen heb. Dirck Crabeth heeft er echter twee woorden aan toegevoegd in die tekst op de gele baan : “ipsu(m) audite”, Deze laatste woorden van de spreekballon, komend uit de mond van een God de Vader figuur in de vlieger of het arket werden niet gezegd bij de doop, maar op de berg der verheerlijking. Waarom ? Dirck heeft ze uit mijn aantekeningen op het Nieuwe Testament. Ik probeer het u uit te leggen.

Rechts bovenin glas 14,  ziet ge in een kleine scène hoe Johannes wordt omringd door afgevaardigden van het Sanhedrin, die hem de belangrijke vraag stellen : “bent u Elia ?” Orthodoxe Joden, tot vandaag de dag, verwachten nog steeds dat Elia komt, voorafgaande aan de komst van de Messias. Zo luidt immers een profetie van Maleachi.

Johannes bevestigde niet dat hij Elia was. Ge begrijpt dat de conclusie van het Sanhedrin na dit rapport in Jeruzalem als volgt heeft geklonken : Als Johannes niet Elia is, dan is Jezus uit Nazareth niet de Messias ! Dat was voor mij als theoloog, een cruciaal dilemma. Ik heb raad gevraagd aan mijn oudere vriend en collega theoloog, professor John Collet in Londen. Die legde mij helder uit, dat Johannes wel degelijk, in de geest van Elia is gekomen, zelfs volgens Jezus’ eigen woorden. Maar zie, wat er tevens gebeurde op de Berg der Verheerlijking ? Daar verschenen Mozes en Elia, de twee getuigen, symbolisch voor de wet en de profeten. Elia is dus wel degelijk verschenen ! Samen zullen ze ook in de eindtijd weer verschijnen volgens het laatste bijbelboek Openbaringen. De woorden : ‘luistert naar Hem’, heeft Dirck Crabeth dus hier geschilderd, omdat hij mijn aantekeningen op het Nieuwe Testament kennelijk heel goed heeft bestudeerd.

Ook in de school van de St.-Paul, waar John Collet supervisor was, zijn ze op mijn verzoek zo aangebracht boven een katheder.

Ik kan het niet na laten nog een parel te tonen : ziet gij boven de afbeelding van de doop, gans klein, hoe de Messias twaalf discipelen werft ?

Zij werden de latere twaalf apostelen, prominent te zien in het hoogkoor. Menigeen hier, is onwetend dat deze oudste glazen uit 1530, afkomstig zijn uit het depot van het bisdom Utrecht, dat door Herman Lethmaet werd beheerd. Het was een restpartijtje, mogelijk uit het klooster Stein.  Dirck Crabeth heeft enige de glazen moeten bij maken zoals duidelijk te zien glas 48, geschonken door Jodocus Bourgeois, de pastoor van na de kerkbrand. Hij is geknield afgebeeld, naar ik vermoed  tegenover’t Sanctius, de pastoor van voor de brand. Vergelijk zijn portret maar eens met dat op het schilderij in het museum hiernaast, als het u belieft.