De Erasmus ezelstocht

 

Waarde Renier,

Ik hecht er een bijzondere waarde aan om deze pelgrimage te beginnen bij ‘Jackass’, een beeld, dat staat op de kop van de Lage Gouwe. Het is van de kunstenaar Gijs Assmann, die hierbij werd geïnspireerd door de ‘caprichos’, (karikaturen), van Francesco Goya, maar ge begrijpt wel, het is een vette knipoog naar mijn eerste bestseller, de Lof der Zotheid. Of wat dacht u van Don Quichotte ? Aangezien mijn “Lof der Zotheid” werd uitgedacht op een schommelende zadelrug, stel ik voor om mijn repatriëring ook te vieren op het zadel , maar nu van een ijzeren ezel, die ze hier veel hebben in Batavia. We zullen door weer en wind fietsen zoals ik dat ooit zelf placht te doen. Zo worden u enige sporen van mijn verblijf in Golda of Tergouw getoond.

Ach, wat merk ik ? Sommige medereizigers kennen mij niet ? Mag ik mij dan eerst voorstellen als Desiderius Erasmus Goudensis, zoon van Geraert Helye uit Rotterdam en moeder Margaretha uit Zevenaar. Ik werd na de Latijnse scholen te Gouda, Utrecht, Deventer, 's Hertogenbosch opgeleid en gewijd tot priester in het klooster Emmaus te Stein. Ik ontpopte me tot dichter, secretaris, leraar, schrijver, filosoof, theoloog, pedagoog, columnist, humanist, professor en zonder een zweem van enige bescheidenheid, de grootste Gouwenaar in Europa. Nu mijn eigen beeld eindelijk verplaatst is, zal ik pogen u tijdens deze barre tocht, toch een beter beeld van mijzelf te schetsen. Bij de meeste Gouwenaars ontbreekt dat ten enemale. Dat is wel aan mijzelf te wijten, mea maxima culpa ! Want pas op later leeftijd tekende ik met Roterodamus en Desiderius, de Gewenste uit Rotterdam. Waarom zult u vragen ? Wel, dat zal u  gaandeweg helder worden.

De ironie wil dat mijn buste, die gemaakt werd door Hildo Krop in 1954, door de Stichting voor Culturele Samenwerking met Suriname en de Nederlandse Antillen, Sticusa kortgezegd, was aangekocht voor het Erasmushuis in Batavia. U zegt Batavia ? Ja, dat was de naam voor Djakarta, typisch Erasmiaans, want zo noemde ik Holland, zoals de oude Romeinen ooit de Lage Landen noemden. De humanisten namen dat over van mij, zult ge begrijpen.

Vanwege de politieke situatie was mijn kop kennelijk ongewenst in Batavia. Geestig, ik pronk tegenwoordig wel aan de gevel van het Erasmushuis in Djakarta en niet  aan de gevel van Arti Legi  in Gouda !

Mijn beeld werd dus terug naar Amsterdam gebracht. Daar werd besloten om het te bestemmen voor een ander Cultureel Centrum, en wel aan de Gravenstraat, ja helemaal in Paramaribo ! Ook hier werd mijn buste niet aan de borst gedrukt, maar gestolen, wit geschilderd en als vogel verschrikker misbruikt in de rijstvelden buiten de hoofdstad. Is dat ironie of niet ?

 

Lees meer...

De Voorzienigheid wilde echter dat een zekere Jan Schouten, toenmalig directeur van het Catharina Gasthuis te Gouda, bezig was een museum in te richten in het voormalig slavenfort buiten Paramaribo. Hij werd getipt door de districtscommandant vanwege  de vondst van een vreemd voorwerp. Het bleek het kunstwerk van Krop te zijn. Schouten heeft de kop voor een gunstig prijsje op de kop getikt en verscheept naar…...................................................ge raadt het nooit... ja wel, Gouda !

Het was voor de Goudse burgemeester van Hofwegen, naar ik dacht, direct heel duidelijk dat mijn beeld aan gebouw Arti Legi moest verschijnen. Maar een wethouder cultuur, we zullen geen naam noemen, vond dat mijn  borstbeeld aan de zijmuur van de Agnieten kapel geplaatst moest  worden, omdat de restauratie van deze kapel juist voltooid was en nou ja…vandaar. Een poos later werd precies voor mijn buste, een bushalte abri met reclameteksten geplaatst. Dat zal wel onder verantwoording van een andere wethouder gebeurt zijn en geeft aan hoe ze in Gouda met hun beroemde zonen omgingen...

Gelukkig kwam daar het huidige Erasmusgenootschap. Natuurlijk probeerden zij om mijn buste te verplaatsten naar de gevel van gebouw Arti Legi . Het zal u niet verbazen, dat ik ook hier ongewenst was, zogenaamd omdat het een Rijksmonument is. Tot mijn verbazing kwam er leven later een politiedepot in met een flink bord met de woorden '' Politie" en nu heeft de gemeente Gouda het hele pand even verkocht aan een particulier ! Ze hadden er zomaar een uniek Erasmus museum van kunnen maken om Gouda op de kaart te zetten !

Maar begrijpt ge, Renier, ik voelde me helemaal niet welkom in Gouda.

Ziet ge mijn tranen nog ?

 

 

erasmus_kop_close_up